Interprofessionele Educatie

Steeds meer zorg en welzijnsonderwijs instellingen innoveren op weg naar interprofessionele educatie.

"Integrale zorg vraagt om een nieuwe aanpak voor opleiden & life long learning.
In onze complexe samenleving en de maatschappelijke transitie die nu plaatsvindt is interdisciplinaire samenwerking absolute noodzaak.
Interprofessionaliteit is daarvoor voorwaardelijk.
De professional komt meer en meer centraal te staan, neemt verantwoordelijkheid én legt verantwoording af "
P. Rüpp, portefeuillehouder zorg in het bestuur van de Vereniging Hogescholen


Interprofessionele educatie en life long learning, op weg naar integrale zorg


Innovaties in onderwijs- en praktijk staan in permanente samenhang & interactie tot elkaar. 
Zowel in het MBO- en HBO beroepsonderwijs als in life long learning van beroepsbeoefenaren.

Interprofessioneel onderwijs vraagt een fundamentele wijziging in het opleiden.
Het vereist training van docenten, goede voorbeelden en betrokkenheid van het management.
Op het niveau van het curriculum liggen er forse uitdagingen op het gebied van
logistiek, roostering, inhoud, doelstellingen en toetsing om interprofessioneel opleiden te kunnen realiseren.                                                                                         

  
Aankomende beroepsbeoefenaren leren nieuwe samenwerkings- en communicatie vaardigheden. Nieuwe competenties die studenten in staat stellen patiëntgericht, domeinoverstijgend samen te werken, voorbij de huidige echelons en hiërarchische structuren.

Door interprofessioneel teamwork kan maatwerk voor de patiënt/cliënt/burger worden geboden. De samenstelling en regievoering van het team fluctueert op basis van de benodigde dienstverlening en benodigde deskundigheden (sociaal-, zorg en maatschappelijk).
Professionals van verschillende disciplines, werken in samenspraak met de burger, met elkaar samen. Deze samenwerking is domein overstijgend op basis van gelijkwaardigheid, bekendheid met werkgebied, gemeenschappelijk begrippenkader taal en competenties. (WHO richtlijn)

Interprofessionele educatie is een belangrijke voorwaarde om integrale zorg en samenwerking succesvol te implementeren in de praktijk.
 

Kenmerken van interprofessioneel samenwerken

Is er sprake van

Multidisciplinair werken

Interprofessioneel werken

Verschillende disciplines

ja

ja

Overlegmomenten

soms

ja

Gemeenschappelijke visie

nee

ja

Evenwaardigheid van rollen

kan

ja

Werken met één zorgplan

nee

ja

Weten wie waar mee bezig is met cliënt

nee

ja

Kennis van elkaars professie

nee, soms

ja

Holistisch perspectief

kan

ja

Cliëntgerichtheid

Ja, vooral op mono- disciplinair niveau

Ja, op breed niveau

Eén verantwoordelijke als aanspreekpunt voor de cliënt

nee

ja

Samen verantwoordelijk voor  realisatie zorgplan

nee

ja

Onderwijsmodel

Interprofessioneel samenwerken is een van de 3 speerpunten in de inspiratiebrief vereniging hogescholen 2015 

"De inspiratiebrieven geven bouwstenen aan en zijn bewust onvoltooid en daarmee rijk én rijp voor verdere discussie en dialoog.
Download de inspiratiebrief voor alle HGZO-opleidingen in Nederland

Het huidige dominante onderwijsmodel is het opleiden in silo’s voor aparte professies,
als arts, verpleegkundige, fysiotherapeut, welzijnswerk etc. Talloze opleidingen voor vele beroepen en functies. (cie. beroepen)
De WHO stelt dat het nieuwe onderwijsmodel Interprofessioneel moet zijn om de toekomstige zorgvraag
en kwaliteit van zorg aan te kunnen. Aanstaand professionals leren al in het beroepsonderwijs, adequaat
samen te werken in een team, vanuit kerncompetenties met een gemeenschappelijk begrippenkader, specifieke competenties èn het systematisch te acteren als change-agent.
In het onderwijs doet hiervoor het begrip T-SHAPE professional zijn intrede en een systematische aanpak om interprofessioneel onderwijs te realiseren.


Belangrijk is een leerlijn in het curriculum te ontwikkelen
met het doel het samenwerken aan te leren rond verbetering in gezondheid, welzijn en zorgsystemen.
Deze leerlijn begint in de basisopleiding van zorgprofessionals
en strekt zich uit tot ver na de diplomering.

Ervaringen vanuit de Verenigde Staten, Canada en de Scandinavische landen laten zien dat klein beginnen,
en onderwijs in de context plaatsen van authentieke zorgsituaties, succesfactoren zijn.
Uit de internationale literatuur blijkt dat het belangrijk is studenten zo vroeg mogelijk in het curriculum
ervaring te laten opdoen met interprofessionele leersituaties (Australische survey).
Voorts blijken ook kleine projecten of kortdurende programma’s al een belangrijke stimulans voor studenten om zich open te stellen voor leren van, aan en met elkaar.

Ook het doorbreken van professionele kolommen (professional silos) en toe werken naar samenwerking
en niet-hiërarchische relaties in teams en netwerken staat centraal. Als ook het verbinden van opleidingen onderling.
Respecteer en benut de diversiteit van zorgberoepen en weet deze te benutten om de zorg voor patiënten te optimaliseren.
Daarbij is het ook belangrijk dat de beroepsidentiteit en de expertise van elk beroep positief wordt benaderd.

Curriculum- en competentie-ontwikkeling

CanMEDS
Is een van de gemeenschappelijke modellen, waarbij 7 rollen beschreven zijn die bij veel zorgberoepen
de basis van het beroepsprofiel vormen. Deze rollen kunnen bijdragen aan een grotere gemeenschappelijkheid tussen opleidingen.
Interprofessionele educatie kan naadloos worden gekoppeld aan de competentiegebieden ‘samenwerking’ en ‘communicatie’.


De samenhang met onderwijs in het sociaal maatschappelijk domein vraagt nadere studie en onderzoek.

ICF: gemeenschappelijk model dat een eenduidig begrippenkader ondersteunt is de International Classification
of Functioning, Disability and Health   (ICF - WHO, 2011) (Wijnen & Moser, 2015).

OMAHA en RAI:  voorbeelden van nieuwe modellen en instrumenten in opkomst. Bieden mogelijkheden voor
een gemeenchappelijk begrippenkader en interprofessionele communicatie.

Het Omaha systeem is een classificatiesysteem en een standaard die zorg- en hulpverleners in zorg en welzijn helpt bij het identificeren en vastleggen van problemen, interventies en uitkomsten van en voor cliënten.
RAI staat voor Resident Assessment Instrument en is een gestructureerde en wetenschappelijk gevalideerde methode om de gezondheidsrisico’s en (zorg) behoeftes van kwetsbare mensen te beoordelen en te volgen.
Er bestaan RAI’ s voor alle domeinen van zorg en welzijn.

Competenties

Interprofessioneel onderwijs leidt tot competenties gericht op:
  • Teamwork
  • Beroepsrollen en verantwoordelijkheden
  • Interprofessioneel communiceren,
  • Kritische reflectie op eigen competenties en die van het team,
  • De relatie met de patiënt, zijn of haar familie, mantelzorgers en informele zorg.
  • Positieve benadering en duidelijk herkenbaarde beroepsidentiteit en de expertise van elk beroep.

5 sleutelcompetenties voor interprofessionele educatie beschreven door het European Interprofessional Practice and Education Network (EIPEN, Wijnen en Moser)

  • Effectief kunnen samenwerken en consulteren in interprofessionele teams op basis van het begrip van de competenties die de verschillende zorgprofessionals bezitten.
  • Cliëntgecentreerde zorgplannen kunnen uitwerken op basis van de informatie van en de interactie tussen de verschillende zorgprofessionals.
  • Kunnen anticiperen op, identificeren van en oplossen van problemen in interprofessional teamwork en de gezamenlijke planning.
  • Op een passende manier kunnen verwijzen naar de verschillende zorgprofessionals op basis van het begrip van de competenties die de verschillende zorgprofessionals bezitten.
  • Kunnen evalueren van interprofessionele communicatie, besluitvormingen en planning van zorg op efficiëntie.

 

Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK